Dummy link to fix Firefox-Bug: First child with tabindex is ignored

Gemeentelijke warmteplanning

De omschakeling van het energiesysteem van klimaatschadelijke fossiele brandstoffen naar schone hernieuwbare energiebronnen behoort tot de grootste uitdagingen van onze tijd. Of deze energietransitie slaagt, hangt echter in belangrijke mate af van het succes van de warmtetransitie.

In particuliere huishoudens wordt meer dan 90 procent van de ⁠eindenergie⁠ verbruikt voor verwarming. Hierbij wordt voornamelijk aardgas gebruikt. Tegelijkertijd heerst er grote onzekerheid over welke vorm van warmtevoorziening toekomstbestendig is. 

De gemeentelijke warmteplanning geeft antwoord op de vraag welke optie voor warmtevoorziening in een bepaald gebied of deelgebied van Jena in de toekomst bijzonder geschikt is.

Huidige wetgeving 

Sinds 29 juli 2026 vervangt deWet op de modernisering van gebouwen (GModG) de tot nu toe geldende Wet op de energie van gebouwen (GEG). De GModG creëert nieuwe randvoorwaarden voor de keuze en de installatie van verwarmingssystemen. Tegelijkertijd blijft het doel bestaan om de gebouwsector tegen 2045 klimaatneutraal te maken.

Ook onder de nieuwe wettelijke situatie blijft de gemeentelijke warmteplanning, die op 25 juni 2025 door de gemeenteraad is aangenomen, het centrale planningsinstrument voor de warmtetransitie in Jena.

Bij vragen over energetische renovaties en mogelijke verwarmingsopties biedt hetKlimaatbeschermingsagentschap Jena neutraal en kosteloos advies aan.

De gemeentelijke warmteplanning is een technologie-neutraal, langetermijn- en strategisch opgezet proces dat tot doel heeft de stad van een grotendeels klimaatneutrale warmtevoorziening te voorzien. Als planningsinstrument coördineert het binnen het gehele gemeentelijke grondgebied de dekking van de toekomstige warmtebehoeften door middel van lokaal beschikbare en duurzame warmtebronnen.

Met de gemeentelijke warmteplanning wordt de stad Jena de weg gewezen naar een warmtevoorziening zonder fossiele brandstoffen. Hiervoor is de stad onderverdeeld in 57 zogenaamde warmtevoorzieningsgebieden. 

Voor elk van deze gebieden is onderzocht welke verwarmingsvorm in de toekomst het meest geschikt is – of het nu gaat om aansluiting op een bestaand of gepland warmtenet, een decentrale oplossing zoals een warmtepomp, of om nog openstaande onderzoeksresultaten waarvoor verder onderzoek nodig is. Een interactieve digitale kaart geeft de resultaten overzichtelijk en adresnauwkeurig weer. De kaart is te raadplegenin het kaartportaal van de stad Jena en op de website van Stadtwerke Jena .

De warmteplanning biedt zekerheid op het gebied van planning en investeringen voor burgers, bedrijven en de stad zelf. Eigenaren van percelen kunnen zo beter plannen welke investeringen in klimaatvriendelijke energievoorziening op welk moment voor hen het meest rendabel zijn.

Vaktechnische uitwerking

Hamburg Institut Consulting GmbH kreeg de opdracht voor de technische uitwerking van het gemeentelijk warmteplan. Dit vond plaats in 2024/2025 in nauwe samenwerking binnen een kernteam bestaande uit een planningsbureau, het stadsbestuur en Stadtwerke Jena Netze GmbH. 

In het kader van regelmatige bijeenkomsten met belanghebbenden werden vertegenwoordigers van de woningbouw, bedrijven, relevante verenigingen en belangenorganisaties betrokken bij de uitwerking van het warmteplan.

Presentatie van het ontwerp

In februari 2025 werden de resultaten van het gemeentelijk warmteplan in een ontwerp gepresenteerd en tijdens een openbare bijeenkomst toegelicht. Vertegenwoordigers van het planningsbureau, Stadtwerke Jena Netze GmbH en het stadsbestuur presenteerden het ontwerp en beantwoordden vragen van burgers tijdens een open vragenronde. De informatiebijeenkomst werd opgenomen door Jena-TV en kan via de link aan de rechterkant worden bekeken. 

Informele participatieprocedure

Via een informele participatieprocedure konden alle burgers hun opmerkingen over de planning indienen. De talrijke reacties hebben geholpen om het plan verder te verbeteren.

Het proces voor het opstellen van het gemeentelijk warmteplan was grofweg onderverdeeld in de volgende werkpakketten:

  1. Stand van zaken: voor het stadsgebied van Jena werden de huidige warmtebehoefte, het gebouwenbestand en de voor de warmtevoorziening relevante energie-infrastructuur geanalyseerd en werden aannames gedaan over de toekomstige ontwikkeling van de warmtebehoefte.
  2. Potentieelanalyse: Het potentieel voor op lange termijn beschikbare hernieuwbare energiebronnen en voor onvermijdelijke restwarmte werd ingeschat.
  3. Doelscenario’s en ontwikkelingspaden: Op basis van de toekomstige warmtebehoefte en de op lange termijn beschikbare mogelijkheden werd het stadsgebied ingedeeld in 57 deelgebieden – zogenaamde verwachte warmtevoorzieningsgebieden. Voor elk van deze gebieden worden de concrete resultaten van de gemeentelijke warmteplanning weergegeven in een profiel.
  4. Strategie- en maatregelencatalogus: De maatregelencatalogus bevat in totaal 26 maatregelen in de vorm van profielen, die nodig zijn om een klimaatneutrale warmtevoorziening te realiseren. De uitvoering gebeurt door de stad zelf of via overeenkomsten met derden.

Implementatiestrategie en controleconcept

Het warmteplan moet regelmatig, uiterlijk om de vijf jaar, op basis van actuele informatie en inzichten worden geëvalueerd en de voortgang bij de uitvoering van de vastgestelde strategieën en maatregelen moet worden gecontroleerd. In Jena vindt de evaluatie uiterlijk om de drie jaar plaats en dus voor het eerst in 2028.

De gemeenteraad heeft tijdens zijn vergadering op 25 juni 2025 het gemeentelijk warmteplan voor het gehele stadsgebied goedgekeurd. Het voorstel voor het besluit met alle documenten vindt u onder ‘Links’. Nu begint de daadwerkelijke uitvoering van het gemeentelijk warmteplan. Het voorstel met alle documenten vindt u aan de rechterkant onder ‘Links’. Het gemeentelijk warmteplan wordt nu uitgevoerd.

Het rapport over de gemeentelijke warmteplanning en het overzicht van de verwachte warmtevoorzieningsgebieden vindt u onder ‘Downloads’.

De warmteplanning is een strategische planning en de resultaten ervan zijn juridisch niet bindend. Het gemeentelijk warmteplan vormt daarom voor derden een belangrijke informatiebasis om de actoren van de warmtetransitie en de bevolking in een vroeg stadium op de hoogte te brengen van de beoogde toekomst van de warmtevoorziening. Dit houdt echter geen recht op of verplichting tot een bepaalde voorziening in.

De basis hiervoor is de wet inzake warmteplanning en de decarbonisatie van warmtenetten, kortweg de Warmteplanningswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden.

De Warmteplanningswet verplicht gemeenten om een gemeentelijk warmteplan op te stellen. Het doel is om aan te geven hoe de warmtevoorziening op de lange termijn klimaatvriendelijk en broeikasgasneutraal kan worden ingericht. Het warmteplan houdt daarbij rekening met de verschillende deelgebieden van een gemeente en geeft aan welke opties voor warmtevoorziening daar op de lange termijn bijzonder geschikt zijn.

Het gemeentelijk warmteplan hangt daarbij nauw samen met de wettelijke voorschriften voor de warmtevoorziening van gebouwen. Met de inwerkingtreding vande Wet op de modernisering van gebouwen (GModG) is de vroegere Wet op de energie van gebouwen (GEG) vervangen. De nieuwe wettelijke situatie creëert een gewijzigd kader voor de keuze en de installatie van verwarmingssystemen. Tegen deze achtergrond biedt de gemeentelijke warmteplanning een belangrijke leidraad voor de keuze van de warmtevoorziening op de lange termijn.

De opstelling van het gemeentelijk warmteplan voor Jena werd gesubsidieerdin het kader van degemeentelijke richtlijn, een subsidieprogramma voor gemeenten binnen het Nationaal Klimaatbeschermingsinitiatief, en via de Vrijstaat Thüringen.

Sinds het najaar van 2025 adviseert het non-profitklimaatbeschermingsbureau Jena alle burgers over energiezuinig en klimaatvriendelijk wonen. Concreet omvat het aanbod eerste adviesgesprekken over energetische renovatie, advies over warmte-isolatie, het vervangen van verwarmingsinstallaties, warmtepompen en andere hernieuwbare technologieën, evenals informatie over wettelijke voorschriften en subsidieprogramma’s. Meer informatie en contactgegevens vindt u op dewebsite van het Klimaatbeschermingsagentschap Jena.

ThEGA biedt in 2026 samen met de Consumentenbond Thüringen de zogenaamde „Feierabendtalks“ aan, een reeks online-evenementen over het besparen op stroom- en verwarmingskosten.

U wilt door zelf opgewekte energie of een lager energieverbruik iets doen voor het klimaat en uw eigen portemonnee. Dan helpt het om te weten waar besparingen bijzonder effectief zijn. In onze online Feierabendtalks laten we huurders en huiseigenaren in Thüringen zien hoe ze thuis slim met energie kunnen omgaan. Bron: ThEGA-website

De Volkshochschule Jena biedt in samenwerking met de Volkshochschule Halle de online evenementenreeks #DigitalDienstag aan. In dit gratis aanbod wordt bijvoorbeeld informatie gegeven over de installatie van warmtepompen of de isolatie van eengezinswoningen. Aanmelden voor de #DigitalDienstag-cursussen kan eenvoudig via e-mail. Het programma en de contactgegevens vindt u op de website van de Volkshochschule Jena.

Overige adviesdiensten over gebouwenrenovatie, het vervangen van verwarmingsinstallaties of de installatie van fotovoltaïsche systemen vindt u op de energieadviespagina van de stad Jena.

Op de pagina "Vragen en antwoorden over gemeentelijke warmteplanning" beantwoorden we veelgestelde vragen over de gemeentelijke warmteplanning in Jena. Deze hebben betrekking op algemene vragen over warmteplanning in Jena, de wet op de modernisering van gebouwen (GModG), de stadsverwarming van Jena en de decentrale warmtevoorziening.

Das Bild zeigt eine Logo-Darstellung. Oben im Bild steht der Schriftzug „gefördert durch“, darunter sind zwei nebeneinander stehende Logos zu sehen: das Logo des Bundesministeriums für Wirtschaft und Klimaschutz auf der linken Seite und das Logo der Nationalen Klimaschutzinitiative auf der rechten Seite. Das Logo des Ministeriums besteht aus einem stilisierten, schwarzen Bundesadler und einem vertikalen Balken in den Farben der deutschen Flagge (schwarz, rot, gelb). Daneben steht: „Bundesministerium.
Gefördert durch das Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz und die Nationale Klimaschutzinitiative aufgrund eines Beschlusses des Deutschen Bundestages